De Spaanse Griep sloeg wereldwijd toe. Spotprent uit 1918-1919. Krantenknipsel collectie Scheltema, deel 3.

De Spaanse Griep sloeg wereldwijd toe. Spotprent uit 1918-1919. Krantenknipsel collectie Scheltema, deel 3.

In het najaar van 1918 heerste onder de wereldbevolking grote paniek. Nee, niet door de Grote Oorlog, maar door het uitbreken van de Spaanse griep. Deze pandemie (wereldwijde plaag) zou de geschiedenis ingaan als de snelst verspreide besmettelijke ziekte die men tot dan toe had meegemaakt. In minder dan twee jaar vielen over de hele wereld naar schatting 20 tot 40 miljoen slachtoffers. De griep had in Spanje voor het eerst hard toegeslagen. In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden, was de Spaanse griep waarschijnlijk afkomstig uit de Verenigde Staten. Troepentransporten aan het einde van de oorlog hadden de overtocht naar Europa bespoedigd. En het vele verkeer van de huiswaarts kerende soldaten zorgde na de wapenstilstand van 11 november voor een ruime verspreiding.

De Spaanse griep schakelde vele werknemers uit en beïnvloedde zo functioneren van instellingen en bedrijven. Krantenknipsel collectie Scheltema, deel 3.

De Spaanse griep schakelde vele werknemers uit en beïnvloedde zo functioneren van instellingen en bedrijven. Krantenknipsel collectie Scheltema, deel 3.

Ook Nederland bleef niet gespaard. Zo’n 60.000 mensen bezweken in korte tijd. Vooral in Amsterdam en in het noordoosten van Nederland was de ziekte actief. De slachtoffers waren, anders dan bij de bekende griepvarianten, vooral jonge personen met een sterk afweersysteem. De griep verzwakte haar slachtoffers zodat ze vatbaar werden voor een longontsteking en dit werd de meeste fataal. In deze jaren wist men nog niet hoe infectieziekten verspreid werden. De mensen waren bang. Er werden door de overheid algemene adviezen onder de bevolking verspreid. Zo werd het belangrijk geacht om kamers te ventileren, niet met grote groepen mensen in dezelfde ruimte te verblijven en over het algemeen hygiënische voorzorgen in acht te nemen. De advertentiepagina’s van de kranten stonden vol aanprijzingen van middeltjes met een twijfelachtige werking.

Vandaag weten we dat het virus waarschijnlijk via vogels en varkens op mensen was overgebracht. Doordat mensen elkaar aanhoestten, werd de pandemie overgedragen. We zijn nog altijd niet immuun voor de kameleontische gedaanteverwisselingen van het griepvirus. Het kan niet worden uitgesloten dat wij vandaag of morgen opnieuw worden bezocht door een variant van dezelfde dodelijke pandemie.

De hele wereld werd het slachtoffer van de Spaanse griep. Spotprent van de Belgische tekenaar George van Raemdonck, juli 1918. Krantenknipsel collectie Scheltema, deel 3.

De hele wereld werd het slachtoffer van de Spaanse griep. Spotprent van de Belgische tekenaar George van Raemdonck, juli 1918. Krantenknipsel collectie Scheltema, deel 3.

 

Ingezonden brief in het Algemeen Handelsblad tegen de fopmiddelen van de (niet-bestaande) Italiaanse graaf Mattei, juli 1918. Naar aanleiding hiervan besloot de redactie deze advertenties niet meer te plaatsen. De briefschrijver is duidelijk nog optimistisch over het verloop van de pandemie, die toen net was begonnen. Krantenknipsel collectie Scheltema, deel 3.

Ingezonden brief in het Algemeen Handelsblad tegen de fopmiddelen van de (niet-bestaande) Italiaanse graaf Mattei, juli 1918. Naar aanleiding hiervan besloot de redactie deze advertenties niet meer te plaatsen. De briefschrijver is duidelijk nog optimistisch over het verloop van de pandemie, die toen net was begonnen. Krantenknipsel collectie Scheltema, deel 3.

top