Twee bladzijden van 'De Oorlog in Beeld', februari 1918

Twee bladzijden van ‘De Oorlog in Beeld’, februari 1918

In het voorjaar van 1916  gaf de Nationale Vrouwenraad van Nederland een brochure uit die onder andere verspreid werd in Amsterdam. Naar voorbeeld van Groot-Brittannië moest in Nederland de vrouw ingeschakeld worden in het arbeidsproces, zo vond de raad. Sinds de algemene mobilisatie waren vele mannen van de arbeidsmarkt verdwenen. Vrouwen moesten naar het idee van de raad zoveel  mogelijk  de ontstane leemte opvullen.

In de brochure Vrouwen van Nederland meldt U nu aan bij de Urgentie-Raden! werden Amsterdamse en Nederlandse vrouwen aangespoord om zich ten dienste te stellen van de natie. In verschillende arbeidssectoren werd geworven: post- en telegrafie, vervoer, gemeentelijke diensten, winkels, administratieve instellingen, verpleging en huishoudelijke faciliteiten. In Amsterdam konden vrouwen zich aan de Keizersgracht 241 aanmelden.  Zowel laag- als hooggeschoolde vrouwen konden in het beroepsleven terecht.   Het effect van de oproep bleef waarschijnlijk beperkt.  De raad was een particulier initiatief en richtte zich op de vrouwen uit de betere standen. Voor vrouwen uit de arbeidersklasse was werken vanzelfsprekend. Het was echter niet zo  dat de positie van de vrouw na de oorlog verbeterd was  door haar streven naar participatie op de arbeidsmarkt. Arbeidsplaatsen werden in Nederland tijdens, maar ook na de oorlog  eerst aangeboden aan mannen.  Het werd vrouwen duidelijk gemaakt dat ze maar tijdelijk de taken van de gemobiliseerde mannen zouden overnemen. Wanneer deze laatste terugkeren, werden de vrouwelijke krachten ter stond vervangen.

Het vrouwenkiesrecht lag bij de confessionele partijen zeer gevoelig. De zedelijke roeping van de vrouw, als echtgenote en moeder van het gezin, zou schade lijden wanneer zij kiesrecht zou verwerven.  Bij de grondwetswijziging van 1917 werd het algemeen kiesrecht ingevoerd, maar alleen voor mannen. Het duurde nog tot 1919 voordat ook  vrouwen volwaardige kiesrecht kregen.

Straatpropaganda door de Vereniging van Vrouwenkiesrecht, 16 april 1916

Straatpropaganda door de Vereniging van Vrouwenkiesrecht, 16 april 1916

top